Huwelijk
Het huwelijk is in de westerse beschavingskring en een
groot deel van de niet-westerse beschavingen een wettelijk
geregelde, formele samenlevingsvorm voor het leven, meestal
tussen één man en één vrouw,
die de fundering vormt van de meeste gezinnen en die meer
in het algemeen van belang is als legaal en sociaal geaccepteerd
fundament onder seksuele relaties en familieverbanden.
De precieze definitie van het huwelijk is afhankelijk
van de historische en culturele context (zie ook verderop).
Wereldwijd komen monogame, heteroseksuele huwelijken het
meest voor, gevolgd door polygynie (een verbintenis van
één man met meerdere vrouwen).
Historie huwelijk
Over de Romeinse en Griekse huwelijkstradities bestaan
vele authentieke bronnen, en ook in vroegere beschavingen
zijn er aanwijzingen voor huwelijkstradities.
Vanaf
de latere decennia van de twintigste eeuw wordt de term
huwelijk in sommige landen en in sommige kringen ook in
toenemende mate geaccepteerd als benaming voor homoseksuele
verbintenissen. In Nederland, België, Spanje, Canada
en Zuid-Afrika is het wettelijke huwelijk door de burgerlijke
overheid inmiddels ook mogelijk gemaakt voor paren van
gelijk geslacht (zie ook homohuwelijk). Andere landen
zoals Letland, definiëren het huwelijk in hun grondwet
dan weer expliciet als een verbintenis tussen één
man en één vrouw.
Huwelijksbeletselen
De wet stelt beperkingen aan degenen die willen huwen.
In de volgende gevallen kunnen mensen niet of niet zonder
meer in het huwelijk treden.
Een
huwelijk is niet toegestaan als de partners in de rechte
lijn bloedverwant zijn, of broer of zus.
Beide parners mogen niet gehuwd of een geregistreerd partner
zijn. Er moet dus sprake zijn van monogamie.
Als een partner 16 of 17 jaar is dan mag hij trouwen als
er een doktersverklaring wordt overgelegd waaruit blijkt
dat de vrouw zwanger is of al een kind heeft gekregen;
op jongere leeftijd trouwen is alleen mogelijk met ontheffing
van de Minister van Justitie om zwaarwegende redenen.
De partners moeten dus in principe meerderjarig zijn.
Staat een partner onder curatele, dan moet de rechter
toestemming geven.
Een vrouw wier huwelijk door de dood is ontbonden mag
als regel niet binnen 306 dagen daarna (het treurjaar)
een nieuw huwelijk aangaan.
Locatie van de huwelijkssluiting
De plaats waar een huwelijk wordt gesloten, hangt van
het land en de geldende cultuur af. In sommige landen
vindt de huwelijkssluiting plaats in een religieuze bijeenkomst,
bijvoorbeeld tijdens een mis. In Nederland en België
kent men onderscheid tussen het burgerlijk huwelijk en
het kerkelijk huwelijk. Het burgerlijk huwelijk moet volgens
artikel 1:86 van het Nederlandse Burgerlijk Wetboek altijd
voorafgaan aan het kerkelijk huwelijk. Het burgerlijk
huwelijk wordt in het gemeentehuis gesloten, wordt bijgewoond
door minstens twee getuigen en is rechtsgeldig. Vaak wijst
de gemeenteraad ook enkele alternatieve trouwlocaties
aan. Die locaties worden dan formeel ook als gemeentehuis
aangemerkt. Als tastbaar aandenken ontvangen de echtelieden
samen het trouwboekje, waarin later de kinderen worden
bijgeschreven wanneer die bij een ambtenaar van de burgerlijke
stand worden aangegeven. De huwelijksdag wordt meestal
afgesloten met een bruiloftsfeest.
Rechten en plichten tijdens het huwelijk (in Nederland)
De huwelijkse staat omvat allerlei rechten en plichten.
Deze zijn vastgelegd in boek 1 van het Burgerlijk Wetboek.
Echtgenoten zijn elkander getrouwheid, hulp en bijstand
verschuldigd. Zij zijn verplicht elkander het nodige (financieel)
te verschaffen. Ze zijn ook jegens elkaar verplicht de
tot het gezin behorende minderjarige kinderen te verzorgen
en op te voeden en de kosten van die verzorging en opvoeding
te dragen. De verplichting tot samenwonen bestaat in Nederland
niet meer.
De
echtgenoten moeten samen de kosten van de huishouding,
daaronder begrepen de kosten van verzorging en opvoeding
van de kinderen, dragen, naar evenredigheid van hun inkomen.
Zijn de kosten hoger dan hun inkomens, dan moeten zij
het meerdere dragen naar evenredigheid van hun vermogens.
De echtgenoten moeten elkaar voldoende geld ter beschikking
stellen om de kosten van de huishouding te betalen. Van
deze draagplicht naar evenredigheid van inkomen en vermogen
kan alleen bij huwelijkse voorwaarden worden afgeweken.
Huwelijksvermogensrecht
Vanaf het moment dat het huwelijk is voltrokken bestaat
in Nederland tussen de echtgenoten van rechtswege een
algehele gemeenschap van goederen. Als men deze gemeenschap
van goederen niet wenst, dient men voor het huwelijk bij
notariële akte met elkaar huwelijkse voorwaarden
overeen te komen.
In
België geldt dan het wettelijk huwelijksvermogensstelsel:
goederen die men bij aanvang van het huwelijk heeft, blijven
eigen goederen. Vermogenstoename tijdens het huwelijk
is gemeenschappelijk. Hiervan kan men afwijken door een
huwelijkscontract te sluiten.
Einde van het huwelijk
Naar Nederlands recht eindigt het huwelijk door overlijden
van één van beide echtgenoten, door echtscheiding
of bij omzetting van het huwelijk in een geregistreerd
partnerschap.
In geval van langdurige vermissing kan bij de rechtbank
een verklaring van vermoedelijk overlijden worden aangevraagd.
Het huwelijk kan daarna ontbonden worden.
Huwelijksvormen
Naast de meest gebruikelijke huwelijksvorm (één
man, één vrouw), zijn er de polygame vormen
polygynie (één man, meerdere vrouwen) en
polyandrie (één vrouw, meerdere mannen),
het groepshuwelijk en het homohuwelijk.
Polygynie
is de op een na meest voorkomende huwelijksvorm. Historisch
kwam het voor in China, bij verschillende volkeren in
Afrika en Polynesië en, niet te vergeten, in het
Oude Testament. In landen met een christelijke traditie
is polygynie over het algemeen wettelijk verboden, maar
in veel landen met een Islamitische meerderheid is deze
huwelijksvorm wel toegestaan.
Polyandrie is wereldwijd gezien zeldzaam, maar komt regelmatig
voor in Tibet, Zanskar (een streek in Noordwest-India),
Nepal, bepaalde streken in China (met name Yunnan) en
bij bepaalde stammen in Amerika en in Afrika, ten zuiden
van de Sahara.
Groepshuwelijken tussen meerdere mannen en meerdere vrouwen
zijn extreem zeldzaam, maar komen voor bij de Caingang
in Brazilië.
Het huwelijk tussen mensen van gelijk geslacht, het zogenoemde
homohuwelijk is als wettelijk verschijnsel iets van de
21e eeuw. Nederland is het eerste land in de wereld geweest
waar dit huwelijk werd geïntroduceerd. Het huwelijk
wordt in het Nederlandse Burgerlijk Wetboek Boek 1 nu
beschreven als een verbintenis tussen twee natuurlijke
personen "van verschillend of gelijk geslacht".
Ook in België, Canada, Spanje en de Zwitserse kantons
Zürich en Genève erkent de burgerlijke overheid
tegenwoordig het homohuwelijk.
Trends in trouwen
Van stiekem trouwen wordt gesproken als twee mensen hun
omgeving achteraf, of in het geheel niet, in kennis stellen
van een gesloten huwelijk. Er worden dan bijvoorbeeld
kaartjes rondgestuurd met de tekst "We zijn getrouwd
in Las Vegas".
Een
meer organisatorische trend is het openen van een website
voor het bruidspaar. Deze site kan in de aanloopfase naar
het huwelijk een informerend karakter hebben en later
dienen als foto album. Meestal wordt deze site door de
ceremoniemeester geopend.
Tevens
is het inhuren van een weddingplanner een grote uitkomst
bij het organiseren van een bruiloft. De weddingplanner
kan ook op de grote dag zelf, als ceremoniemeester fungeren.
Het beroep Weddingplanner is overgewaaid uit Amerika,
maar wordt ook in Nederland steeds vaker in de arm genomen.
Protest tegen het fenomeen 'huwelijk'
In de westerse wereld is er sinds de tweede helft van
de 20ste eeuw meermalen protest geweest tegen het huwelijk.
Zo verzetten sommige feministen zich al enige decennia
tegen het verschijnsel. In 2005 werd er in Zweden een
politieke partij opgericht, het Feministisch Initiatief,
dat onder meer tot doel heeft het huwelijk af te schaffen.
Dit met de motivatie dat het huwelijk als samenlevingsvorm
anno 2005 niet om liefde, maar om bezit draait. Ook in
Nederland zijn er protesten geweest tegen de centrale
rol van het huwelijk. In de jaren zeventig en tachtig
zag men bv. sommige progressieve mensen "demonstratief"
in hun daagse kleren trouwen en geen bruiloft vieren,
om aan te geven dat ze lak hadden aan de burgerlijke moraal
van het huwelijk en het bv. alleen maar deden voor de
geplande of al aanwezige kinderen. Meestal woonden ze
dan al jaren samen. Van lieverlee ziet men daarna weer
een tendens naar "pracht en praal" en komen
er weer mooie auto's of een koetsje bij en echte bruidskleding
i.p.v. een spijkerpak. Romantiek mag weer. Het kerkelijk
gesloten huwelijk komt steeds minder voor, al ziet men
soms dat men, als een soort compensatie voor de soms wat
kale bedoening van de burgerlijke stand, een plechtigheid
in de kerk toch wel mooi vindt (vooral bij mensen die
van huis uit al iets met een kerk hebben, of een van beiden) (Wikipedia)
Huwelijk
Het huwelijk is in de westerse beschavingskring en een groot deel
van de niet-westerse beschavingen een wettelijk geregelde, formele
samenlevingsvorm voor het leven, meestal tussen één
man en één vrouw, die de fundering vormt van de
meeste gezinnen en die meer in het algemeen van belang is als
legaal en sociaal geaccepteerd fundament onder seksuele relaties
en familieverbanden. De precieze definitie van het huwelijk is
afhankelijk van de historische en culturele context (zie ook verderop).
Wereldwijd komen monogame, heteroseksuele huwelijken het meest
voor, gevolgd door polygynie (een verbintenis van één
man met meerdere vrouwen).
Historie huwelijk
Over de Romeinse en Griekse huwelijkstradities bestaan vele authentieke
bronnen, en ook in vroegere beschavingen zijn er aanwijzingen
voor huwelijkstradities.
Vanaf
de latere decennia van de twintigste eeuw wordt de term huwelijk
in sommige landen en in sommige kringen ook in toenemende mate
geaccepteerd als benaming voor homoseksuele verbintenissen. In
Nederland, België, Spanje, Canada en Zuid-Afrika is het wettelijke
huwelijk door de burgerlijke overheid inmiddels ook mogelijk gemaakt
voor paren van gelijk geslacht (zie ook homohuwelijk). Andere
landen zoals Letland, definiëren het huwelijk in hun grondwet
dan weer expliciet als een verbintenis tussen één
man en één vrouw.
Huwelijksbeletselen
De wet stelt beperkingen aan degenen die willen huwen. In de volgende
gevallen kunnen mensen niet of niet zonder meer in het huwelijk
treden.
Een
huwelijk is niet toegestaan als de partners in de rechte lijn
bloedverwant zijn, of broer of zus.
Beide parners mogen niet gehuwd of een geregistreerd partner zijn.
Er moet dus sprake zijn van monogamie.
Als een partner 16 of 17 jaar is dan mag hij trouwen als er een
doktersverklaring wordt overgelegd waaruit blijkt dat de vrouw
zwanger is of al een kind heeft gekregen; op jongere leeftijd
trouwen is alleen mogelijk met ontheffing van de Minister van
Justitie om zwaarwegende redenen. De partners moeten dus in principe
meerderjarig zijn.
Staat een partner onder curatele, dan moet de rechter toestemming
geven.
Een vrouw wier huwelijk door de dood is ontbonden mag als regel
niet binnen 306 dagen daarna (het treurjaar) een nieuw huwelijk
aangaan.
Locatie van de huwelijkssluiting
De plaats waar een huwelijk wordt gesloten, hangt van het land
en de geldende cultuur af. In sommige landen vindt de huwelijkssluiting
plaats in een religieuze bijeenkomst, bijvoorbeeld tijdens een
mis. In Nederland en België kent men onderscheid tussen het
burgerlijk huwelijk en het kerkelijk huwelijk. Het burgerlijk
huwelijk moet volgens artikel 1:86 van het Nederlandse Burgerlijk
Wetboek altijd voorafgaan aan het kerkelijk huwelijk. Het burgerlijk
huwelijk wordt in het gemeentehuis gesloten, wordt bijgewoond
door minstens twee getuigen en is rechtsgeldig. Vaak wijst de
gemeenteraad ook enkele alternatieve trouwlocaties aan. Die locaties
worden dan formeel ook als gemeentehuis aangemerkt. Als tastbaar
aandenken ontvangen de echtelieden samen het trouwboekje, waarin
later de kinderen worden bijgeschreven wanneer die bij een ambtenaar
van de burgerlijke stand worden aangegeven. De huwelijksdag wordt
meestal afgesloten met een bruiloftsfeest.
Rechten en plichten tijdens het huwelijk (in Nederland)
De huwelijkse staat omvat allerlei rechten en plichten. Deze zijn
vastgelegd in boek 1 van het Burgerlijk Wetboek. Echtgenoten zijn
elkander getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd. Zij zijn
verplicht elkander het nodige (financieel) te verschaffen. Ze
zijn ook jegens elkaar verplicht de tot het gezin behorende minderjarige
kinderen te verzorgen en op te voeden en de kosten van die verzorging
en opvoeding te dragen. De verplichting tot samenwonen bestaat
in Nederland niet meer.
De
echtgenoten moeten samen de kosten van de huishouding, daaronder
begrepen de kosten van verzorging en opvoeding van de kinderen,
dragen, naar evenredigheid van hun inkomen. Zijn de kosten hoger
dan hun inkomens, dan moeten zij het meerdere dragen naar evenredigheid
van hun vermogens. De echtgenoten moeten elkaar voldoende geld
ter beschikking stellen om de kosten van de huishouding te betalen.
Van deze draagplicht naar evenredigheid van inkomen en vermogen
kan alleen bij huwelijkse voorwaarden worden afgeweken.
Huwelijksvermogensrecht
Vanaf het moment dat het huwelijk is voltrokken bestaat in Nederland
tussen de echtgenoten van rechtswege een algehele gemeenschap
van goederen. Als men deze gemeenschap van goederen niet wenst,
dient men voor het huwelijk bij notariële akte met elkaar
huwelijkse voorwaarden overeen te komen.
In
België geldt dan het wettelijk huwelijksvermogensstelsel:
goederen die men bij aanvang van het huwelijk heeft, blijven eigen
goederen. Vermogenstoename tijdens het huwelijk is gemeenschappelijk.
Hiervan kan men afwijken door een huwelijkscontract te sluiten.
Einde van het huwelijk
Naar Nederlands recht eindigt het huwelijk door overlijden van
één van beide echtgenoten, door echtscheiding of
bij omzetting van het huwelijk in een geregistreerd partnerschap.
In geval van langdurige vermissing kan bij de rechtbank een verklaring
van vermoedelijk overlijden worden aangevraagd. Het huwelijk kan
daarna ontbonden worden.
Huwelijksvormen
Naast de meest gebruikelijke huwelijksvorm (één
man, één vrouw), zijn er de polygame vormen polygynie
(één man, meerdere vrouwen) en polyandrie (één
vrouw, meerdere mannen), het groepshuwelijk en het homohuwelijk.
Polygynie
is de op een na meest voorkomende huwelijksvorm. Historisch kwam
het voor in China, bij verschillende volkeren in Afrika en Polynesië
en, niet te vergeten, in het Oude Testament. In landen met een
christelijke traditie is polygynie over het algemeen wettelijk
verboden, maar in veel landen met een Islamitische meerderheid
is deze huwelijksvorm wel toegestaan.
Polyandrie is wereldwijd gezien zeldzaam, maar komt regelmatig
voor in Tibet, Zanskar (een streek in Noordwest-India), Nepal,
bepaalde streken in China (met name Yunnan) en bij bepaalde stammen
in Amerika en in Afrika, ten zuiden van de Sahara.
Groepshuwelijken tussen meerdere mannen en meerdere vrouwen zijn
extreem zeldzaam, maar komen voor bij de Caingang in Brazilië.
Het huwelijk tussen mensen van gelijk geslacht, het zogenoemde
homohuwelijk is als wettelijk verschijnsel iets van de 21e eeuw.
Nederland is het eerste land in de wereld geweest waar dit huwelijk
werd geïntroduceerd. Het huwelijk wordt in het Nederlandse
Burgerlijk Wetboek Boek 1 nu beschreven als een verbintenis tussen
twee natuurlijke personen "van verschillend of gelijk geslacht".
Ook in België, Canada, Spanje en de Zwitserse kantons Zürich
en Genève erkent de burgerlijke overheid tegenwoordig het
homohuwelijk.
Trends in trouwen
Van stiekem trouwen wordt gesproken als twee mensen hun omgeving
achteraf, of in het geheel niet, in kennis stellen van een gesloten
huwelijk. Er worden dan bijvoorbeeld kaartjes rondgestuurd met
de tekst "We zijn getrouwd in Las Vegas".
Een
meer organisatorische trend is het openen van een website voor
het bruidspaar. Deze site kan in de aanloopfase naar het huwelijk
een informerend karakter hebben en later dienen als foto album.
Meestal wordt deze site door de ceremoniemeester geopend.
Tevens
is het inhuren van een weddingplanner een grote uitkomst bij het
organiseren van een bruiloft. De weddingplanner kan ook op de
grote dag zelf, als ceremoniemeester fungeren. Het beroep Weddingplanner
is overgewaaid uit Amerika, maar wordt ook in Nederland steeds
vaker in de arm genomen.
Protest tegen het fenomeen 'huwelijk'
In de westerse wereld is er sinds de tweede helft van de 20ste
eeuw meermalen protest geweest tegen het huwelijk. Zo verzetten
sommige feministen zich al enige decennia tegen het verschijnsel.
In 2005 werd er in Zweden een politieke partij opgericht, het
Feministisch Initiatief, dat onder meer tot doel heeft het huwelijk
af te schaffen. Dit met de motivatie dat het huwelijk als samenlevingsvorm
anno 2005 niet om liefde, maar om bezit draait. Ook in Nederland
zijn er protesten geweest tegen de centrale rol van het huwelijk.
In de jaren zeventig en tachtig zag men bv. sommige progressieve
mensen "demonstratief" in hun daagse kleren trouwen
en geen bruiloft vieren, om aan te geven dat ze lak hadden aan
de burgerlijke moraal van het huwelijk en het bv. alleen maar
deden voor de geplande of al aanwezige kinderen. Meestal woonden
ze dan al jaren samen. Van lieverlee ziet men daarna weer een
tendens naar "pracht en praal" en komen er weer mooie
auto's of een koetsje bij en echte bruidskleding i.p.v. een spijkerpak.
Romantiek mag weer. Het kerkelijk gesloten huwelijk komt steeds
minder voor, al ziet men soms dat men, als een soort compensatie
voor de soms wat kale bedoening van de burgerlijke stand, een
plechtigheid in de kerk toch wel mooi vindt (vooral bij mensen
die van huis uit al iets met een kerk hebben, of een van beiden)